حسين مير حيدر

318

معارف گياهى ( فارسى )

خورده شود مسهل خوبى براى اخلاط غليظ و اگر با ايرسا نيز مخلوط شود ، قدرت مسهلى آن بيشتر مىشود . ضماد آن با آب براى تحليل ورمهاى گرم و با سركه رقيق براى تحليل ورمهاى سرد و خون مرده كه در پلك چشم مانده باشد ، مفيد است . مقدار خوراك يا دوز مصرف آن به صورت دم‌كردهء آن 20 - 15 گرم است . زوفا براى كبد مضرّ است و در صورت بروز عوارض آن مىتوان از صمغ عربى يا انار ترش استفاده كرد . در فرانسه معمول است 20 - 10 گرم گل خشك زوفا را در 1000 گرم آب جوش ، مدت 15 دقيقه دم مىكنند و 3 - 2 فنجان در روز براى رفع ناراحتى برونشها مىخورند . روش تهيه عرق زوفا : سرشاخه‌هاى گلدار خشك زوفا يك جزء ، آب صاف و تميز 6 جزء . مجموع را در حمام ماريه تقطير كنند تا از مجموع عرق زوفا به دست آيد . اين عرق در عين حال كه به تنهايى مصرف و خورده مىشود در شربتهاى محرّك و ضد نزله به عنوان مايع نيز ريخته مىشود . شربت برگ زوفا : برگ خشك زوفا يك واحد ، آب مقطر 15 واحد و قند به مقدار كافى . برگها را نيم‌كوب كرده مدت 6 ساعت در آب مقطر جوش دم مىكنند و با فشار صاف نموده و مىگذارند ته‌نشين شود . قسمت صاف روى آن را گرفته به نسبت 18 در 10 قند افزوده و قوام مىآورند . آن را از آتش برداشته خنك نموده براى مصرف نگهدارى مىكنند . از شربتهاى بسيار مؤثر براى اخراج اخلاط غليظ سينه است . ساير بررسىها و تحقيقات كه در مورد خواص زوفا در جهان به عمل آمده است . ديوسكوريدس پزشك يونانى دم‌كردهء زوفا را براى تسكين سرفه ، خس‌خس كردن سينه ، تنفس با نفسهاى كوتاه و سريع و همچنين براى تهيه مشمع ، پمادهاى ماليدنى سينه ، رفع احتقان سينه و انفيه در بينى تجويز مىكرد . يك كشيش كارشناس گياه‌درمانى آلمانى به نام Hildegard of Bingen در يادداشتهايش مىنويسد كه زوفا ريه‌ها را پاك مىكند . او همچنين خوراك تهيه شده از جوجهء پخته شده در سركه رقيق و زوفا را براى درمان دپرسيون و غمگينى تجويز مىكرده است . در قرن هفدهم كه مردم اروپا خيلى كم حمام مىگرفتند و معمولا در محيط خانه بوهاى نامساعدى